Örnek HTML sayfası
Bugun...


Ali KAYBAL


Facebookta Paylaş









DİVAN EDEBİYATINDA LEFF-Ü NEŞİR SANATI VE DERMANÎ’DEN ÖRNEKLER (9)
Tarih: 01-04-2020 16:14:00 Güncelleme: 02-04-2020 15:08:00


LEFF Ü NEŞR

 

            Bir beyitte birbirleriyle ilgili sözcüklerin sıralanmasıyla yapılan ve divan şiirinde çok sık kullanılan edebi sanattır. Şiirin ikinci dizesinde birinci dizede söylenmiş en az iki şeyle ilgili benzerlik ve karşılıklar verilerek uygulanır. İki şekilde yapılır :

1) Sözcüklerin birinci ve ikinci dizede belli bir sıra gözetilerek söylenmesine leff ü neşr-i müretteb (düzenli leff ü neşr) denir.

 

2)  Birinci beytin ikinci dizesinde, birinci dizede söylenenlerle ilgili sözcüklerin ters bir sıra izlenmesiyle ya da karışık olarak bulunmasıyla yapılan leff ü neşr'e ise leff ü neşr-i gayr'i müretteb ya da leff ü neşr'i müşevveş (düzensiz leff ü neşr) denilir.

 

AŞIK OLDUM DERDİM

Siyah saçlar belik olmuş düşer bir bir omuzlardan

Bakındım bir tutundum bir kanım kaynar düşen saçdan

Yakından bir bakıp sevdim gönül oynar bakışlardan

Özüm derdim sözüm derdim aşık oldum gözüm derdim.

 

Mefâîlün / Mefâîlün / Mefâîlün / Mefâîlün

 

BİR DALI ÖPTÜM

Hasret çekerim al yanağından al dudağından

Gözyaşları döktüm gece gündüz acı çektim

Güller ona benzer diye diktim fidanından

Bir yaprağı öptüm neşeden bir dalı öptüm.

 

Mefûlü / Mefâîlü / Mefâîlü /    Feûlün

 

Düzensiz olarak yapılmış bir leff ü neşr. Al yanağından ve al dudağından  sevgilinin yüzünün özelliklerini taşırken, gece gözyaşı dökmek ve gündüz acı çekmek iki farklı zamanda ki acıya işaret etmektedir. İkinci beyitte ise güller ve fidanlar bir bütünlük oluşturuyor. Yaprağın ve dalın öpülmesi de aynı düzen içerisinde  düzenli bir leff ü neşr olarak gözükmektedir.

 

KARA MI KARA

Kararmış akşamın var, simsiyah renklerle yızdızlar 

Belik olmuş siyah saç simsiyah yıldızla parlarlar

Kömür renk gözlerinden bir alev sıçrar ateş sıçrar

Tenin esmer, yüzün esmer, adın esmer yakışmış yar.

 

Mefâîlün / Mefâîlün / Mefâîlün / Mefâîlün

 

NEYLEYİM

Neyleyim doğan güneş ay olsa da

Bir parıltı bir ışık olmaz senin

Sen olunca tek razıydım gölgeye

Bir ışıltı doğmadan gelmez senin.

 

Bir yudum da bir kadeh hep aynıdır

Gerdanınla bir yüzün hep var mıdır

İçmesem de bir kadehtir kaldırır

Aşkı bilmeyen halin bilmez senin

 

Fâilâtü / Fâilâtün / Fâilün    

 

HİDDET İLE SELAMET

Hiddet ile olmaz can şiddet ile olmaz can

İnsan hidayet bulsun insan rehavet bulsun

Gönlünce sever bir yar sevdikçe güzeldir yar

Bundan keramet bulsun buradan selamet bulsun.

 

Mef'ûlü  /  Mefâîlün  /  Mef'ûlü  / Mefâîlün

Güzel sevsin yanar kalpler uza

 

CANIM YAR

Güzel sevsin yanar kalpler uzak dursun donar kalpler

Kahır çekmiş gönüller var sabır çekmiş gönüller var

Çiçek açmış bayırlardan diken dolmuş bayırlardan

Aşıp gelsin canım bir yar koşup gelsin canım bir yar.

 

Mefâîlün / Mefâîlün / Mefâîlün / Mefâîlün   

 

BEN DEDİM

Gözler güzel görmezdi pek

Şimşek olup çaksın dedim

Dursun benim kalbimde tek

Bir kor olup yaksın dedim.

 

Mevla’m yaratmış bir güzel

Gözler siyah kaşlar siyah

Bir yer sorar koymak için

Kalbim dedim gönlüm dedim.

 

Müstefilün / Müstefilün

 

DENLİ DENSİZ

Gönlüm arar güzelleri olsun ya kaş ya göz

Bilmek gerekse bilmiyorum gezdiğim yolu

Aşktan yanan bulunsa da durmaz dilinde söz

Söz söyletir ya denli ya densiz garip kulu.

 

Mef'ûlü / Fâilâtü / Mefâîlü / Fâilün   

 

 



Bu yazı 2142 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
625 Okunma
570 Okunma
530 Okunma
512 Okunma
502 Okunma
493 Okunma
430 Okunma
417 Okunma
336 Okunma
255 Okunma
205 Okunma
190 Okunma
2586 Okunma
2172 Okunma
2115 Okunma
2044 Okunma
1923 Okunma
1888 Okunma
1826 Okunma
1760 Okunma
1740 Okunma
1686 Okunma
1674 Okunma
1653 Okunma
YAZARLAR
SON YORUMLANANLAR
YUKARI